Thông đường đi của “tinh binh” bằng vi phẫu

Thứ Hai, 02/04/2007 00:05

Mỗi ngày Bệnh viện Bình Dân TPHCM thực hiện phẫu thuật trung bình cho khoảng 5 trường hợp vô sinh nam, trong đó đa số là những trường hợp vô sinh do tắc nghẽn ở ống dẫn tinh

Ngày 19-3, anh N.H.T, 46 tuổi, ngụ ở quận Tân Bình – TPHCM, đến Phòng khám Nam khoa – Bệnh viện (BV) Bình Dân để kiểm tra sức khỏe vì không hiểu lý do gì mà vợ anh chỉ sinh một con trai cách đây 7 năm rồi im lặng mãi. Anh T. không tin anh chính là thủ phạm gây hiếm muộn vì anh đã từng có con. Tại BV Bình Dân, sau khi kiểm tra tinh dịch và sinh thiết tinh hoàn, bác sĩ chẩn đoán anh T. vẫn khỏe mạnh bình thường nhưng do ống dẫn tinh đã bị nghẽn nên không thể sinh con.

Xảy ra ở mọi lứa tuổi

Bác sĩ Nguyễn Thành Như, Trưởng đơn vị Nam khoa – BV Bình Dân, cho biết những trường hợp vô sinh không có tinh trùng ngoài lý do đã từng thắt ống dẫn tinh đều do viêm mào tinh hoàn gây ra. Tình trạng tắc ống dẫn tinh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, có thể do chấn thương, do mắc bệnh lây qua đường tình dục và có khoảng 50% trường hợp không biết được nguyên nhân. Trong đó, viêm mào tinh hoàn là tình trạng rất thường gặp ở nam giới, gây sưng, đau ở mào tinh hoàn, có thể phát triển một bên hoặc cả hai. Viêm mào tinh hoàn có thể rất đau, sốt, khó tiểu, nước tiểu có thể có mủ, cần phải được nằm nghỉ vài ba ngày. Bệnh thường bình phục sau một tuần. Những trường hợp nặng hoặc nếu không được điều trị, ống dẫn tinh và mào tinh có thể tạo sẹo làm nghẽn một phần hoặc cả ống, có thể dẫn đến vô sinh. Sự viêm nhiễm nhẹ hay chỉ một bên chỉ làm giảm khả năng sinh sản tạm thời. Hầu hết những trường hợp khi phát hiện viêm mào tinh đều lo lắng vì nhầm lẫn với ung thư tinh hoàn. Vì vậy, để ngăn ngừa tình trạng vô sinh, nên điều trị kịp thời khi viêm nhiễm xảy ra hoặc chữa trị kịp thời sẽ giúp ngăn chặn các biến chứng. Đối với những trường hợp viêm mào tinh ở hai bên, sau khi trị khỏi nên trữ lạnh tinh trùng nếu bệnh nhân vẫn muốn có con sau này.

Phục hồi khả năng làm cha

Tại BV Bình Dân, bệnh nhân được yêu cầu thử tinh dịch đồ trước khi mổ để chứng tỏ không có con tinh trùng nào. Phẫu thuật được tiến hành sau khi gây tê tủy sống để mổ không đau, kéo dài khoảng 1 tiếng. Sau 2-3 ngày nằm viện, bệnh nhân có thể đi lại và làm việc bình thường. Kỹ thuật nối ống dẫn tinh và mào tinh đã được áp dụng trước đây nhưng có tỉ lệ thành công rất thấp do mào tinh rất nhỏ, chỉ cỡ 0,1 mm. Ống dẫn tinh có thành khá dày nhưng lòng ống lại nhỏ nên việc thực hiện nối ống dẫn tinh không thể dùng mắt thường mà cần phải sử dụng kính hiển vi hay kính lúp phẫu thuật có độ phóng đại cao và phẫu thuật viên cần phải được đào tạo về vi phẫu. Từ khi áp dụng vi phẫu trong điều trị những trường hợp vô sinh nam kết quả đã được cải thiện rõ rệt. Việc nối ống dẫn tinh được xem là thành công nếu sau khi phẫu thuật người chồng có tinh trùng trong tinh dịch, tuy nhiên thật khó để xác định số lượng tinh trùng có bằng trước khi thắt hay không vì thường không ai thử tinh trùng trước đó. Sau khi thực hiện phẫu thuật thông ống dẫn tinh thành công, bệnh nhân cần phải kiên nhẫn. Có những trường hợp sau khi thông ống dẫn tinh, có tinh trùng nhưng bệnh nhân vẫn không thể có con vì có thể tinh trùng yếu, lúc này bệnh nhân sẽ được hỗ trợ bằng các phương pháp thụ tinh nhân tạo để đạt tỉ lệ có con cao hơn. Giải thích cho kết quả này, bác sĩ Nguyễn Thành Như cho biết do ống dẫn tinh bị nghẽn lâu làm tinh trùng bị ứ lại trong tinh hoàn khiến cho các tế bào tạo tinh trùng bị hư hại.

Tỉ lệ thành công phụ thuộc vào độ tuổi và thời gian bị nghẽn

Nếu vết sẹo gây tắc nghẽn tinh trùng ở ngay trong ống dẫn tinh, tỉ lệ tinh trùng lưu thông trở lại đạt khoảng 90%, nếu chỗ tắt nằm ngay mào tinh thì tỉ lệ vi phẫu thành công thấp hơn đạt khoảng 80%. Việc có thai sau đó tùy thuộc từng trường hợp, dao động từ 30% - 60% với thời gian có thể vài ngày hoặc kéo dài đến 2 năm. Nếu thời gian tắt ống dẫn tinh càng lâu và bệnh nhân càng lớn tuổi thì tỉ lệ điều trị thành công càng thấp. Tuy nhiên, hầu hết những trường hợp bị tắt nghẽn ống dẫn tinh do viêm mào tinh đều không xác định được thời gian. Riêng với trường hợp tắt ống dẫn tinh do triệt sản, nếu dưới 3 năm thì cơ may có lại tinh trùng trong tinh dịch là 97% và 76% bệnh nhân trong số này có thể có con. Nếu ống dẫn tinh được thắt 15 năm hoặc lâu hơn, cơ hội có lại tinh trùng chỉ còn 71% và chỉ có 30% có khả năng có con. Nếu được nối lại ống dẫn tinh trước 8 năm thì khả năng có con sẽ trên 50%, nếu để quá 8 năm thì khả năng có con thấp hơn 50% rất nhiều.

Bài và ảnh: Nhất Phương

Các bài khác